Uluburun açıklarında yapılan kazıdan çıkartılan
kabuk parçaları, geç Tunç Çağı’na ait, dünyadaki en eski açık
deniz gemisine aittir. Geminin yapıldığı sedir ağacının dendokronolojik
tarihlemesine göre Uluburun gemisi M.Ö 1.300’de batmıştır.
Geminin boyu yaklaşık 15 metre, eni 5 metredir
ve 20 ton yük taşıdığı tahmin edilmektedir. 10 ton bakır ingot
ve 1 ton kalay, geminin ana yükünü oluşturur. Ayrıca 150 adet
Kenan kil kavanoz, 10 adet pitos, 3,3 ton toplam ağırlığında
tek delikli 24 çıpa (bunlardan ikisi 21,9 kg. ve 25,9 kg.
ağırlığında olup, büyük olasılıkla geminin demirlemesi için
diğerleri de balast olarak kullanılmaktaydı), tunç aletler,
devekuşu yumurtaları, mühürler (en önemlisi Nefertiti'ye ait
olan), heykelcikler...
Muhtemel rotası, ya Suriye-Filistin kıyılarından ya da Kıbrıs’tan
Ege’ye doğrudur.
Kazı sonuçları, Uluburun gemisinin Kenan ya
da Kıbrıs yapısı olduğu yönündedir. Yapımında, sedir ağacı
kullanılmıştır. Kaplama tahtaları “geçme yöntemi” ile birleştirilmiştir.
Aynı yöntem, Uluburun’dan bin sene sonra Yunan-Roma gemilerinde
de kullanılmıştır. Bugün yaygın olan “önce iskelet” yönteminin
aksine, “önce kabuk” yöntemi ile inşa edilmiştir. Yani, önce
geminin dış yüzeyi, kabuk inşa edilmiş, daha sonra içerisine
iskeleti eklenmiştir.
Uluburun gemisinden daha da öncesine tarihlenen,
önce kabuk ve geçme yapım tekniği ile yüzdürülmüş gemilere
Eski Mısır’da rastlamaktayız. Ancak Uluburun gemisinde, bu
geçmeler kavelalarla kilitlenmektedir ki bu bir ilktir. Sonraları,
Romalılar bu sisteme “Fenike geçmesi” diyeceklerdir. Uluburun
kazısı öncesi, bilinen en eski kilitli geçme yöntemi Girne
Batığı’nda kullanılmaktadır (M.Ö. 4.yy).
Uluburun Batığı’ndan çıkartılan kabuk parçalarında
postaya rastlanmamıştır. Omurga geleneksel tipin tamamen dışındadır.
Geminin başında ve kıçında, en geniş yerinin dörtte biri kadar
daralan omurga, orta noktada, karina kısmında 2 cm kalacak
şekilde kabuğun içine doğru girer. Omurganın genişliği yüksekliğinden
fazladır (28cm * 22cm).
Uluburun Batığı kazı sonuçlarını ikonografik
araştırmalarla birleştirlimiştir. Döneme ait ikonografilerden
örnekler aşağıda verilmiştir. |
